Podczas codziennych interakcji - w pracy, w domu, w sklepie, zawsze wywieramy jakieś wrażenie. O tym, czy zostaniemy odebrani tak, jakbyśmy sobie tego życzyli, decyduje m.in. nasz wygląd, tembr głosu, mimika twarzy i gesty, a także wybór konkretnej ścieżki postępowania. Jak skutecznie kreować własny wizerunek i osiągać sukcesy?

Autoprezentacja to nieodłączny aspekt prywatnych i zawodowych interakcji. Istnieje wiele jej definicji, jednak zazwyczaj tłumaczy się ją jako proces manipulacji lub  kontroli sposobu, w jaki postrzegają nas inni ludzie. Zwykle zachowujemy się  i wyglądamy zatem tak, aby partnerzy interakcji uważali nas za tych kim jesteśmy, albo za kogo chcielibyśmy uchodzić.

Choć część zabiegów autoprezentacyjnych bywa nieuświadomiona, to jednak większość z nas  doskonale zdaje sobie sprawę, że podlega ciągłej obserwacji otoczenia. Socjolog Erving Goffman w swojej „perspektywie dramatycznej” rzeczywistość społeczną porównuje do teatru, a ludzi do aktorów odgrywających poszczególne role. Aby sztuka była udana, aktorzy muszą być wobec siebie lojalni i działać zgodnie z przyjętym scenariuszem, muszą akceptować występy innych, a scenografia musi odpowiadać tematyce przedstawienia.

Techniki autoprezentacji

Świadoma autoprezentacja jest istotna przede wszystkim w trakcie krótkich, ale istotnych kontaktów, np.  podczas rozmowy kwalifikacyjnej czy zawodowych negocjacji, gdzie nie ma czasu na bliższe relacje. Istnieje wiele sztuczek psychologicznych, które pozwalają uczynić ją funkcjonalną – zyskiwać zamiast ponosić straty, utrzymywać pozytywną samoocenę, wzmagać pozytywne odczucia i minimalizować te negatywne.

Przede wszystkim, musimy sobie uświadomić, co chcemy osiągnąć. Pamiętajmy, że partnerzy interakcji zwracają uwagę na nasze zachowanie, styl ubioru, komunikację niewerbalną, czyli gesty i mimikę twarzy, a także sposób artykulacji  – barwę i tembr głosu, dykcję, dobór odpowiedniego słownictwa. Następnie musimy zdecydować się na wybór właściwej techniki autoprezentacji. Powinna być ona dostosowana do danej sytuacji społecznej i umożliwiać dotarcie do celu.

Psychologowie dzielą techniki autoprezentacji na obronne – charakteryzujące osoby o niskiej samoocenie i zorientowanie na uniknięcie porażki oraz asertywno-zdobywcze – charakteryzujące osoby o wysokiej samoocenie i zorientowane na sukces.

Techniki asertywno-zdobywcze

Integracja i konformizm – próba przypodobania się komuś.  Chcąc wkraść się w cudze łaski, prawimy komplementy, podkreślamy czyjąś wyższość np. intelektualną w danych dziedzinach, na wszystko się zgadzamy i jesteśmy skorzy do wyrządzania przysług. Uwaga! Należy być ostrożnym, aby nie zyskać statusu nielubianego lizusa. Trzeba też pamiętać, aby komplementy były zgodne z rzeczywistością – muszą być trafione, a osoba komplementowana powinna być przekonana, że dane zalety faktycznie posiada.

Autopromocja – najczęściej wykorzystywana w trakcie rozmów kwalifikacyjnych i kontaktów biznesowych. Kreujemy pozytywny obraz swojej osoby, eksponujemy wyłącznie zalety. Podkreślamy własne umiejętności, talenty i kompetencje. Uwaga! Stosując tę technikę, pojawia się tzw. dylemat skromności – pomniejszać własne zasługi w celu zdobycia sympatii, czy wręcz przeciwnie, podkreślać wielkość osiągniętych sukcesów? Jak zwykle należy zachować równowagę – niczego nie ukrywać, ale też zbytnio nie przerysowywać własnych dokonań.

Pławienie się w cudzej chwale (świecenie odbitym blaskiem) – to rodzaj autoprezentacji pośredniej. Własny wizerunek budujemy w oparciu cechy czyjeś, a nie swoje własne.  W trakcie interakcji, powołujemy się na cenne kontakty i uczestnictwo w ważnych przedsięwzięciach. Chcemy być kojarzeni z ludźmi sukcesu.

Świecenie przykładem – budowanie wizerunku osoby moralnej.  Podkreślamy własną uczciwość, pomocność i życzliwość, obowiązkowość, lojalność. Chcemy budzić zaufanie. Uwaga! Pamiętajmy o konsekwencji, w celu uniknięcia zarzutu hipokryzji.

Zastraszanie – przedstawienie siebie jako kogoś, z kim nie warto zadzierać, bo odpłaca się pięknym za nadobne. Kreowanie wizerunku osoby stanowczej, nieprzyjemnej, a nawet agresywnej, która może zaszkodzić.

Techniki obronne (stosowane zwykle w trakcie długotrwałych interakcji, często po porażce w zastosowaniu którejś z technik asertywno-zdobywczych)

Przeprosiny – w celu przywrócenia pozytywnego obrazu własnej osoby w oczach innych, okazujemy skruchę i żal za poniesione przez partnerów interakcji straty lub wyrządzone krzywdy. Nie unikajmy odpowiedzialności.

Wymówki – zaprzeczamy wyrządzenia szkody, przekonujemy, że nie jesteśmy odpowiedzialni za bieg wydarzeń.

Usprawiedliwienia – z jednej strony przyznajemy się do winy, z drugiej jednak przekonujemy, że dany czyn był mało szkodliwy.

Samoutrudnianie – Chcemy zrzucić z siebie odpowiedzialność za ewentualną porażkę, dlatego angażujemy się we wszystko, co obniża ogólną szansę osiągnięcia sukcesu.

Suplikacja – czując, że nie podołamy jakiemuś zadaniu, ukazujmy własną bezradność w nadziei uzyskania od kogoś pomocy.

 

Facebook Comments

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Najnowsze tematy